Nguyên nhân và triệu chứng bệnh nghiến răng là vấn đề nhiều người quan tâm trong thời gian gần đây. Đây là một rối loạn vận động vô thức của hàm răng, thường diễn ra chủ yếu khi ngủ. Việc siết chặt và cọ xát mạnh mẽ hai hàm răng sẽ tạo ra tiếng kêu ken két rất khó chịu. Bệnh này gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến cấu trúc răng, sức khỏe hệ thống nhai của người bệnh. Cần sớm tìm hiểu kỹ càng về bệnh nghiến răng để có hướng điều trị hiệu quả, ngăn ngừa biến chứng không mong muốn.
Tật nghiến răng xảy ra khá phổ biến, ảnh hưởng đến cả người lớn và trẻ em ở mọi lứa tuổi. Lực siết răng lúc này có thể lớn hơn gấp nhiều lần lực nhai thông thường. Tình trạng này kéo dài sẽ làm mòn men răng nhanh chóng, gây nhạy cảm răng và đau mỏi cơ hàm. Nhận biết đúng nguyên nhân và triệu chứng bệnh nghiến răng giúp người bệnh kịp thời can thiệp nha khoa hiệu quả.
Nội dung bài viết
Nghiến răng là bệnh gì?
Nghiến răng được định nghĩa là một hoạt động lặp đi lặp lại của cơ hàm. Hoạt động này được đặc trưng bởi việc siết chặt hàm hoặc cọ xát các bề mặt răng vào nhau không chủ đích. Tình trạng này có thể xảy ra khi ngủ hoặc cả khi tỉnh táo. Bệnh nghiến răng gây ra sự quá tải đáng kể lên toàn bộ hệ thống nhai của con người.
Nhiều người bệnh không hề nhận ra mình mắc tật nghiến răng cho đến khi người ngủ cùng phát hiện âm thanh ken két. Hoặc bệnh chỉ được nha sĩ chẩn đoán thông qua các dấu hiệu mòn răng, nứt răng nghiêm trọng. Đây là một rối loạn liên quan đến vận động giấc ngủ, thường đi kèm với các rối loạn giấc ngủ khác. Lúc này, việc xác định sớm nguyên nhân và triệu chứng bệnh nghiến răng rất quan trọng.
Nghiến răng kéo dài làm cho cơ nhai hoạt động quá mức, dẫn đến sự căng thẳng, đau nhức mãn tính. Tình trạng này nếu không được xử lý kịp thời sẽ gây ra các vấn đề nghiêm trọng cho khớp thái dương hàm. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, tật nghiến răng có thể xảy ra do nhiều yếu tố kết hợp phức tạp. Thực hiện thăm khám nha khoa giúp đánh giá chính xác mức độ bệnh lý.
Nguyên nhân và triệu chứng bệnh nghiến răng
Nhận định chính xác nguyên nhân và triệu chứng bệnh nghiến răng là bước đầu tiên để điều trị thành công. Bệnh nghiến răng thường là sự kết hợp của nhiều yếu tố khác nhau, từ tâm lý đến thể chất. Mặc dù nguyên nhân gốc rễ vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn, chúng ta vẫn có thể liệt kê các yếu tố phổ biến như:
Yếu tố tâm lý, stress
Căng thẳng tinh thần hay lo lắng quá mức là một trong những nguyên nhân phổ biến gây nghiến răng. Áp lực công việc, học tập hoặc các vấn đề trong cuộc sống kích thích hệ thần kinh. Tình trạng này làm tăng hoạt động của cơ hàm, đặc biệt là trong lúc ngủ. Việc giảm stress là chìa khóa để hạn chế nguyên nhân và triệu chứng bệnh nghiến răng hiệu quả.
Rối loạn khớp cắn, cấu trúc răng
Sự bất thường trong khớp cắn, răng mọc lệch lạc hoặc có răng bị cộm, răng giả không khớp có thể gây nghiến răng. Cơ thể vô thức tìm cách điều chỉnh sự mất cân bằng này bằng cách siết hoặc cọ xát hai hàm. Khi khớp cắn bị sai lệch, cơ nhai phải hoạt động căng thẳng hơn mức bình thường. Điều chỉnh khớp cắn là một trong những phương pháp để giải quyết nguyên nhân và triệu chứng bệnh nghiến răng.
Các bệnh lý, rối loạn giấc ngủ
Nghiến răng thường liên quan đến các bệnh lý như hội chứng ngưng thở khi ngủ hoặc trào ngược dạ dày thực quản. Sự kích thích từ các vấn đề sức khỏe này có thể gây ra phản ứng co cơ hàm vô thức. Những người mắc các rối loạn vận động hoặc bệnh Parkinson cũng có nguy cơ nghiến răng cao hơn.
Sử dụng thuốc, chất kích thích
Việc dùng một số loại thuốc chống trầm cảm hay thuốc an thần có thể gây tác dụng phụ là nghiến răng. Ngoài ra, việc tiêu thụ rượu, cà phê hoặc thuốc lá quá nhiều cũng kích thích hệ thần kinh trung ương. Các chất này làm tăng hoạt động của cơ hàm trong khi ngủ, dẫn đến tật nghiến răng. Khi tìm hiểu nguyên nhân và triệu chứng bệnh nghiến răng, người bệnh cần thảo luận với bác sĩ về tác dụng phụ của các loại thuốc đang dùng.
Yếu tố di truyền trong gia đình
Nhiều nghiên cứu cho thấy nghiến răng có thể có tính chất di truyền đáng kể trong một số gia đình. Nếu thành viên trong gia đình từng mắc chứng nghiến răng, nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn. Yếu tố di truyền này có thể liên quan đến cách hoạt động của hệ thần kinh.
Triệu chứng mòn răng, ê buốt răng
Triệu chứng dễ nhận thấy là răng bị mòn bề mặt, thậm chí bị nứt, sứt mẻ theo thời gian. Răng trở nên nhạy cảm hơn với nhiệt độ nóng lạnh do lớp men răng bị bào mòn. Lực nghiến mạnh làm lộ ngà răng, gây ra cảm giác ê buốt khó chịu.
Triệu chứng đau khớp và cơ hàm
Người bệnh thường cảm thấy đau mỏi ở cơ hàm, vùng thái dương hoặc cổ khi thức dậy vào buổi sáng. Các cơ nhai hoạt động quá sức suốt đêm dẫn đến co thắt và viêm đau. Tình trạng kéo dài có thể gây rối loạn khớp thái dương hàm nghiêm trọng.
Bệnh nghiến răng có nguy hiểm không?
Bệnh nghiến răng thoạt nhìn có vẻ không quá nghiêm trọng, nhưng nếu kéo dài sẽ gây ra nhiều hậu quả. Tật nghiến răng mãn tính có thể dẫn đến tổn thương răng miệng, hệ thống nhai không thể phục hồi. Lực ma sát lớn làm hỏng men răng vĩnh viễn, khiến răng dễ bị sâu hơn và lung lay sớm. Điều quan trọng là phải nhận thức được nguyên nhân và triệu chứng bệnh nghiến răng, các tác hại để điều trị dứt điểm.
Về lâu dài, nghiến răng có thể gây ra những biến chứng nặng nề hơn cả tổn thương răng. Lực tác động mạnh mẽ vào khớp thái dương hàm dẫn đến rối loạn chức năng khớp. Triệu chứng bao gồm đau nhức khớp hàm mãn tính, phát ra tiếng kêu "lục cục" khi há miệng. Tình trạng này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng ăn uống, giao tiếp hàng ngày.
Ngoài ra, nghiến răng còn gây ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ, chất lượng cuộc sống. Cơ hàm hoạt động quá mức có thể khiến cơ phì đại, làm khuôn mặt bị biến dạng hoặc mất cân xứng. Hơn nữa, những tiếng nghiến răng ken két khi ngủ còn làm phiền giấc ngủ của người bên cạnh. Cần sớm tìm phương pháp điều trị để bảo vệ sức khỏe răng miệng, cải thiện cuộc sống.
Điều trị bệnh nghiến răng như thế nào?
Điều trị nghiến răng cần dựa trên việc xác định chính xác nguyên nhân cụ thể. Mục tiêu chính là giảm đau, ngăn chặn tổn thương thêm cho răng và khớp hàm. Đồng thời cần phải giảm hoặc loại bỏ thói quen nghiến răng vô thức của người bệnh. Quá trình này đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa bệnh nhân, nha sĩ, đôi khi là các chuyên gia tâm lý.
Sử dụng máng chống nghiến
Máng chống nghiến thường được chế tạo riêng cho từng bệnh nhân. Máng được đeo vào ban đêm, tạo một lớp đệm ngăn cách giữa hai hàm răng. Vật dụng này giúp phân tán lực cắn, bảo vệ răng khỏi bị mòn men, giảm căng thẳng cho cơ hàm. Máng chống nghiến giúp kiểm soát nguyên nhân và triệu chứng bệnh nghiến răng bằng cách bảo vệ răng.
Điều chỉnh khớp cắn, phục hình răng
Nếu nguyên nhân nghiến răng là do sai khớp cắn hoặc răng bị cộm, bác sĩ sẽ tiến hành mài chỉnh khớp cắn. Trong trường hợp răng bị mòn hoặc nứt vỡ nghiêm trọng, có thể cần phục hình bằng mão sứ hoặc trám răng. Phục hình răng bị mòn men hay sứt mẻ giúp tái tạo lại bề mặt ăn nhai, khôi phục chức năng, thẩm mỹ của hàm răng.
Quản lý stress, liệu pháp tâm lý
Nếu stress là yếu tố chính, các liệu pháp thư giãn, thiền, yoga hoặc điều trị tâm lý sẽ rất hữu ích. Việc học cách kiểm soát căng thẳng giúp giảm sự kích thích thần kinh gây ra nghiến răng. Bệnh nhân có thể được hướng dẫn các bài tập thư giãn cơ hàm trước khi đi ngủ.
Sử dụng thuốc và Botox
Trong một số trường hợp nặng, bác sĩ có thể kê toa thuốc giãn cơ hoặc thuốc an thần nhẹ trong thời gian ngắn. Tiêm Botox vào cơ hàm là một phương pháp điều trị hiện đại, giúp làm giảm sức mạnh co cơ. Botox giúp giảm lực siết hàm, từ đó giảm đau và ngăn ngừa tổn thương thêm.
Biện pháp phòng ngừa, hạn chế nghiến răng
Phòng ngừa, hạn chế nghiến răng chủ yếu tập trung vào việc thay đổi thói quen sinh hoạt hàng ngày. Cần tìm cách giảm thiểu các yếu tố nguy cơ đã được xác định. Áp dụng các biện pháp này giúp giảm tần suất, cường độ của tật nghiến răng. Đây là cách chủ động để bảo vệ sức khỏe răng miệng về lâu dài.
Thực hiện các bài tập thư giãn cơ hàm
Người bệnh nên thực hành các bài tập đơn giản giúp thả lỏng cơ hàm và cơ mặt trước khi đi ngủ. Có thể dùng khăn ấm chườm nhẹ vùng quai hàm để làm dịu cơn căng thẳng. Các động tác massage nhẹ nhàng cũng giúp giảm áp lực cho khớp thái dương hàm.
Tránh các chất kích thích, thức uống chứa caffeine
Cần hạn chế tối đa việc sử dụng rượu bia, cà phê, các loại nước ngọt chứa caffeine vào buổi chiều tối. Những chất này kích thích hệ thần kinh, làm cho cơ thể khó đi vào giấc ngủ sâu. Tránh được các chất kích thích giúp kiểm soát nguyên nhân và triệu chứng bệnh nghiến răng.
Điều chỉnh thói quen nhai, siết hàm khi thức
Nếu nhận thấy bản thân có thói quen siết chặt hàm hoặc cắn chặt răng khi tập trung, cần tự nhắc nhở bản thân thả lỏng. Hãy đặt đầu lưỡi giữa hai hàm răng để giúp cơ hàm được nghỉ ngơi. Cần tránh nhai kẹo cao su hoặc cắn các vật dụng không phải thức ăn.
Xây dựng lịch trình ngủ nghỉ hợp lý
Đảm bảo ngủ đủ giấc, ngủ đúng giờ sẽ giúp cơ thể giảm căng thẳng đáng kể. Môi trường ngủ yên tĩnh, mát mẻ giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ. Một giấc ngủ sâu và ngon sẽ làm giảm tần suất nghiến răng hiệu quả.
Hiểu rõ nguyên nhân và triệu chứng bệnh nghiến răng giai đoạn cần thiết trên con đường tìm lại nụ cười khỏe mạnh. Tin chắc rằng, các thông tin hữu ích trên đã giúp bạn nhận ra sự nguy hiểm tiềm tàng của tật nghiến răng mãn tính. Nếu đang lo lắng về sức khỏe răng miệng của mình hoặc người thân, hãy đến thăm khám tại Nha Khoa Đăng Lưu để nhận được sự tư vấn chuyên nghiệp từ đội ngũ bác sĩ!
